बारा, असोज ४ आनन्द पटेल  ।

लाङटाङ लिरुङ हिमाल क्षेत्रमा गएको विशाल हिम–चट्टान पहिरो (Glacier and Rock Avalanche) का कारण भोटेकोशी र त्रिशूली नदी प्रणालीमा आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोले देशका विभिन्न भागमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको छ। सोही बाढीको चपेटामा परी बेपत्ता भएका बाराको परवानीपुर गाउँपालिका–५ बहुअरी टोलका ३६ वर्षीय नमोनारायण पटेलको २३ दिनसम्म खोजतलास गर्दा समेत कुनै पत्तो नलागेपछि परिवारले अन्ततः हिन्दु संस्कारअनुसार कुशको शव बनाएर शनिबार उनको अन्तिम संस्कार गरेको छ।
प्रभु पटेलका जेठा छोरा नमोनारायण बाढीमा बेपत्ता भएपछि परिवारका सदस्य, आफन्त तथा गाउँलेले निरन्तर उनको खोजी गरेका थिए। घटना भएको दिनदेखि नै प्रहरी प्रशासन, स्थानीय निकाय तथा सम्भावित विभिन्न स्थानमा खोजी गरिए पनि उनको अवस्था र whereabouts बारे कुनै जानकारी प्राप्त हुन सकेन।
२३ दिनसम्म निरन्तर खोज्दा पनि जीवित वा मृत अवस्थामा फेला पार्न नसकिएपछि परिवार अत्यन्तै पीडादायी निर्णय लिन बाध्य भएको हो। कुनै शव फेला नपरे पनि हिन्दु धार्मिक परम्पराअनुसार कुशको प्रतीकात्मक शव बनाएर अन्तिम संस्कार गरिएको परिवारले जनाएको छ।
अन्तिम संस्कारका क्रममा बहुअरी टोलको वातावरण शोकमग्न बनेको थियो। आफन्त, छिमेकी तथा गाउँका स्थानीयवासीहरू भावुक बनेका थिए। विशेषगरी नमोनारायणका बुवा प्रभु पटेल आफ्नो जेठो छोरा यसरी हराएर अन्ततः कुशको शवमार्फत अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने अवस्था आउला भन्ने आफूले कहिल्यै कल्पना नगरेको भन्दै भावुक बने।
उनले छोराको अवस्था अझै स्पष्ट नभएको अवस्थामा २३ दिनसम्म आशा बोकेर बसेको, तर निरन्तर खोजी गर्दा पनि कुनै खबर नआएपछि मन भारी बनाएर अन्तिम संस्कार गर्नुपरेको दुःख व्यक्त गरे।
नमोनारायणका भाइ धरमेश पटेलले दाइको खोजीका लागि आफूहरूले सम्भव भएसम्म सबै ठाउँमा पुगेर खोजतलास गरेको बताए। प्रहरी प्रशासनदेखि स्थानीय निकाय र बाढी प्रभावित विभिन्न घटनास्थलसम्म पुगेर खोजी गरे पनि दाइको कुनै अत्तोपत्तो नलागेको उनको भनाइ छ।
“२३ दिनदेखि दाइको खोजीमा हामीले धेरै ठाउँ धायौँ। प्रहरी प्रशासनसँग समन्वय गर्‍यौँ, स्थानीय निकायलाई जानकारी गरायौँ, घटना भएको ठाउँदेखि सम्भावित अन्य स्थानसम्म पुग्यौँ, तर दाइको कुनै खबर पाएनौँ,” धरमेशले पीडा सुनाउँदै भने, “जीवित छन् कि छैनन् भन्ने समेत थाहा नपाई बस्नुपर्ने अवस्था भयो। अन्ततः हिन्दु रीतिरिवाजअनुसार अन्तिम संस्कार गर्न बाध्य भयौँ।”
परिवारका अनुसार नमोनारायणको शव फेला नपरे पनि लामो समयसम्म खोजी गर्दा कुनै सुराक नपाएपछि धार्मिक तथा सामाजिक परम्पराअनुसार कुशको शव बनाएर दाहसंस्कार गरिएको हो। परिवारका लागि यो क्षण शोकसँगै अनिश्चितताको पीडा बोकेको अत्यन्त कठिन क्षण बनेको छ।
अन्तिम संस्कारमा स्थानीय राजनीतिकर्मी, सामाजिक अगुवा, विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तित्व, आफन्त तथा ठूलो संख्यामा गाउँवासीको सहभागिता रहेको थियो। दाहसंस्कारका क्रममा उपस्थित धेरै स्थानीयवासी भावुक बनेका थिए। गाउँलेहरूले नमोनारायणको परिवारले भोगिरहेको पीडा अत्यन्तै गहिरो रहेको बताएका छन्।
बाढीमा बेपत्ता भएको २३ दिन बितिसक्दा पनि नमोनारायणको वास्तविक अवस्थाबारे कुनै आधिकारिक जानकारी नआउनुले परिवारमा पीडा र अन्योल झनै बढाएको छ। शवसमेत फेला नपरी अन्तिम संस्कार गर्नुपर्ने बाध्यता परिवारका लागि अर्को ठूलो मानसिक तथा भावनात्मक आघात बनेको छ।
यसैबीच, पीडित परिवारले विपत्तिको यस्तो कठिन घडीमा स्थानीय सरकारबाट अपेक्षित साथ र सहयोग प्राप्त हुन नसकेको गुनासो गरेको छ। परिवारका सदस्यहरूले आफूहरूले भोगिरहेको पीडा र समस्याका विषयमा स्थानीय सरकारले समेत आवश्यक चासो तथा सहयोग दिनुपर्ने अपेक्षा राखेका छन्।
नमोनारायणको परिवारका लागि अब उनको खोजीको आशा र वास्तविक अवस्था पत्ता लाग्ने प्रतीक्षा एउटै पीडादायी स्मृतिमा परिणत भएको छ। बाढीले उनको परिवारबाट एक सदस्य मात्र हराएको छैन, २३ दिनसम्मको खोजी, प्रतीक्षा र अनिश्चिततापछि एउटा परिवारलाई जवाफ विहीन शोकमा छोडेको छ।