*स्याङ्जाको मान्केदेखि जर्मनीसम्मको संघर्ष : कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यमा टंक लम्सालको दाबी*

*जर्मनीमा व्यवसायको उचाइ चुमेका टंक लम्साल अब कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा*

*प्रवासमा नेपाली स्वाद फैलाउँदै सफल बनेका टंक लम्साल कांग्रेस केन्द्रीय सदस्यको दौडमा*

*जर्मनीमा व्यवसायको उचाइ चुमेका टंक लम्साल अब कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिमा*

काठमाडौं । स्याङ्जाको तत्कालीन चिन्नेबास गाविस–हाल विरुवा गाउँपालिका–को मान्के गाउँबाट सुरु भएको टंक लम्सालको यात्रा अहिले जर्मनी हुँदै नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिसम्म आइपुगेको छ। ग्रामीण परिवेशमा हुर्किएका लम्सालले प्रवासमा संघर्ष गर्दै व्यवसायिक पहिचान बनाएका छन् भने लामो समयदेखि राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका उनी यतिबेला नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा युरोप क्षेत्रबाट केन्द्रीय सदस्य पदका लागि प्रतिस्पर्धामा छन्।

२०३४ सालमा स्याङ्जाको मान्केमा जन्मिएका लम्सालको प्रारम्भिक शिक्षा जनप्रिय माध्यमिक विद्यालयबाट भएको हो। २०५० सालमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि उनी उच्च शिक्षाका लागि पोखरा पुगे। पृथ्वीनारायण क्याम्पसमा अध्ययनका क्रममा नै उनको राजनीतिक सक्रियता बढ्दै गयो। लोकतान्त्रिक मूल्य र विद्यार्थी राजनीतिप्रति आकर्षित लम्साल २०५३ सालमा स्याङ्जाबाट नेपाल विद्यार्थी संघको क्षेत्रीय सभापति बने।

विद्यार्थी राजनीतिमा रहँदा संगठन निर्माण, विद्यार्थीका मुद्दा उठाउने र लोकतान्त्रिक विचारको पक्षमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका लम्साल राजनीतिलाई केवल भाषणको विषयभन्दा व्यवहारमा उतार्नुपर्ने मान्यतामा अघि बढेको उनका समकालीनहरू बताउँछन्। अध्ययनसँगै राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय रहँदा उनको परिचय जुझारु र स्पष्ट वक्ताका रूपमा समेत स्थापित हुँदै गयो।

नेपालमै अध्ययन र राजनीतिक गतिविधिलाई निरन्तरता दिइरहेका बेला सन् २००१ मा उनको जीवनले नयाँ मोड लियो। उनी रोजगारी तथा व्यवसायिक अवसरको खोजीमा जर्मनी पुगे। नयाँ भाषा, संस्कृति र सामाजिक परिवेशमा स्थापित हुनु उनका लागि सहज थिएन। तर, उनले सुरुवाती कठिनाइलाई अवसरमा बदल्ने प्रयास जारी राखे।

जर्मनी पुगेपछि कोरियन र इटालियनसहित विभिन्न रेस्टुरेन्टमा काम गर्दै उनले व्यवसायका आधारभूत पक्ष सिके। भान्सादेखि व्यवस्थापनसम्मका काम नजिकबाट बुझ्दै जाँदा आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गर्ने सोच बलियो हुँदै गयो। निरन्तरको मेहनतपछि उनले जर्मनीमै नेपाली स्वाद र संस्कृतिलाई व्यवसायसँग जोड्ने यात्रा सुरु गरे।

सन् २०१० मा मुन्स्टरबाट ‘मेरो बुद्ध नेपाली किचन’ स्थापना गरेपछि लम्सालको व्यवसायिक यात्राले गति लियो। त्यसको केही वर्षपछि यसको अर्को शाखा विस्तार भयो। अहिले फ्र्याङ्कफर्टलाई केन्द्र बनाएर ‘मेरो बुद्ध’सँगै ‘कुलायन’ नामको रेस्टुरेन्ट पनि सञ्चालनमा रहेको छ। नेपाली परिकार र संस्कृतिलाई युरोपेली ग्राहकसम्म पुर्‍याउने उद्देश्यले सञ्चालनमा आएका यी व्यवसाय उनका लागि केवल आम्दानीको माध्यम मात्र नभई नेपालको मौलिक स्वाद र पहिचान प्रस्तुत गर्ने माध्यमसमेत बनेका छन्।

व्यवसाय विस्तारमा स्याङ्जाकै सूर्य तिवारीसँगको सहकार्यलाई लम्सालले महत्वपूर्ण मान्दै आएका छन्। आपसी विश्वास र सहकार्यकै कारण नेपाली परिकारलाई जर्मनीको बजारमा थप विस्तार गर्न सम्भव भएको उनको बुझाइ छ।

लम्सालका रेस्टुरेन्टमा नेपाली दाल–भात, मःम, सेलरोटीलगायतका परिकारले विदेशी ग्राहकको समेत ध्यान तान्दै आएका छन्। व्यवसाय विस्तारसँगै उनका दुई ब्रान्डअन्तर्गतका चार शाखामा २० भन्दा बढी नेपालीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन्। प्रवासमा रहेका नेपालीलाई रोजगारी उपलब्ध गराउनु र नयाँ आउने नेपालीलाई काम तथा व्यवसायिक वातावरणमा जोड्न सहयोग गर्नु उनको सामाजिक भूमिकाको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष बनेको छ।

फ्र्याङ्कफर्टमा लम्सालको व्यवसाय र निवास प्रवासी नेपालीका लागि भेटघाट र आतिथ्यको थलोसमेत बनेको छ। नेपालबाट जर्मनी पुग्ने विद्यार्थी, राजनीतिकर्मी, साहित्यकार, कलाकार तथा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरूसँग उनको निरन्तर सम्पर्क रहँदै आएको छ। प्रवासमा रहेका नेपालीका समस्या, संगठन निर्माण र सामाजिक गतिविधिमा पनि उनी सक्रिय देखिन्छन्।

जर्मनीमा व्यवसाय गर्दै आए पनि लम्सालको राजनीतिक सम्बन्ध भने नेपालसँग निरन्तर जोडिएको छ। नेपाली कांग्रेसको प्रवासी संगठन तथा जनसम्पर्क समितिका गतिविधिमा सक्रिय रहँदै उनले युरोपमा पार्टीको संगठन विस्तार र नेपाली समुदायसँगको सम्बन्ध सुदृढीकरणमा भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्। कांग्रेसका विभिन्न तहका नेतासँग उनको नियमित सम्पर्क र सहकार्य रहँदै आएको छ।

यही राजनीतिक सक्रियताको निरन्तरतामा उनी युरोपबाट नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन प्रतिनिधिका रूपमा चयन भएर नेपाल आएका हुन्। अहिले उनले युरोप क्षेत्रबाट पार्टीको केन्द्रीय सदस्य पदमा उम्मेदवारी दिएका छन्। प्रवासमा हासिल गरेको व्यवस्थापन र व्यवसायिक अनुभवलाई पार्टीको नीति निर्माणसँग जोड्ने तथा विदेशमा रहेका नेपालीको आवाजलाई पार्टीको केन्द्रीय तहसम्म प्रभावकारी रूपमा पुर्‍याउने उनको दाबी छ।

लम्सालको राजनीतिक यात्राको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको प्रवासमा स्थायी रूपमा बस्नेभन्दा आफ्नो अनुभव र स्रोतलाई अन्ततः नेपालमै उपयोग गर्ने सोच हो। उनले आगामी पाँच वर्षभित्र पूर्ण रूपमा नेपाल फर्किएर नयाँ व्यवसाय तथा उद्यम सञ्चालन गर्ने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र सक्रिय राजनीति तथा समाजसेवामा समय दिने योजना बनाएका छन्।

विदेशमा सिकेको सीप, व्यवस्थापनको अनुभव, व्यवसायबाट आर्जित पूँजी र प्रवासी नेपाली समुदायसँगको सम्बन्धलाई नेपालको विकाससँग जोड्ने उनको योजना छ। विदेशमा बसेर सफलता हासिल गरेपछि पुनः स्वदेश फर्केर काम गर्ने उनको सोचले प्रवासी नेपालीको सम्भावनालाई पनि नयाँ ढंगले बहसमा ल्याएको छ।

स्याङ्जाको मान्के गाउँबाट सुरु भएको टंक लम्सालको जीवनयात्रा अहिले जर्मनीको फ्र्याङ्कफर्ट हुँदै नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय राजनीतिसम्म आइपुगेको छ। विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको राजनीतिक सक्रियता, विदेशमा मजदुरी र व्यवसायको अनुभव तथा प्रवासी नेपालीबीचको सामाजिक सक्रियतालाई आधार बनाएर केन्द्रीय राजनीतिमा प्रवेशको प्रयास गरेका लम्सालको उम्मेदवारीले युरोपमा रहेका नेपाली कांग्रेसका कार्यकर्ताको प्रतिनिधित्व र प्रवासी अनुभवलाई पार्टीको मूल राजनीतिसँग जोड्ने बहसलाई समेत अगाडि ल्याएको छ।